Pensioenfondsbesturen: neem regie in eigen handen

Eind 2016 publiceerde De Nederlandsche Bank (DNB) nieuwe deskundigheidscriteria voor pensioenfondsbestuurders op het gebied van vermogensbeheer. De belangrijkste aanleiding: beleggingskennis van pensioenfondsbesturen is onvoldoende. De criteria kwamen daarmee ineens hoger te liggen dan de tot dan toe geldende eisen die de Pensioenfederatie een aantal jaar geleden heeft opgesteld. En dat werd tijd.

Als jij vandaag besluit om een nieuwe televisie te kopen, dan doe je eerst research. Je kijkt eens rond op de websites van CoolBlue en Bol.com. Je leest je in op Tweakers.net. Doet eens wat navraag bij vrienden en familie. En als je een model op de korrel hebt, dan lees je gebruikerservaringen om erachter te komen of die schermhelderheid echt zo goed is als de beschrijving belooft. Je wilt immers de best mogelijke televisie voor het budget dat je hebt. Ben je helemaal zeker van je zaak? Dan rijd je naar de MediaMarkt om het model in je auto te laden. Voor de adviespoging van de medeweker met rode polo bedank je vriendelijk.

Regie zelf in handen

In pensioenland werkt het anders. Daar wordt het lot van honderden miljoenen tot miljarden euro’s met gemak in handen van vermogensbeheerders gelegd, zonder dat vooraf volledig duidelijk is wat de voorwaarden zijn. Pensioenfondsen conformeren zich zonder zorgen aan de voorwaarden van de vermogensbeheerder. Pensioenfondsbesturen zijn onvoldoende sturend en ‘kopen’ dat wat in het schap van de vermogensbeheerder ligt.

Deze (enigszins platte) vergelijking beschrijft waarom het volgens DNB belangrijk is om het kennisniveau van pensioenfondsbestuurders in het algemeen verder op te vijzelen. DNB wil goed geïnformeerde bestuurders die in staat zijn om zelf de regie in handen te nemen. In de ideale situatie zegt het pensioenfonds tegen de vermogensbeheerder: ik wil dit en dit hebben tegen deze voorwaarden. Is dat niet mogelijk? Dan kijk ik verder.

Hoger verwacht rendement

Beter bestuur zorgt voor betere resultaten, zo concludeerde mijn collega Pieter Steyn in 2015. In het artikel verwijst hij onder andere naar een studie van onderzoekers Clark en Urwin. Volgens hen zorgt betere governance, waarvan deskundigheid een onderdeel is, ervoor dat bestuurders issues eerder signaleren en dat zij beter in staat zijn om issues efficiënt op te lossen. In een tijd waarin beleggen steeds complexer wordt, is kennis essentieel. De risico’s en moeilijkheidsgraad zijn immers groter geworden.

Pensioenfondsen hebben de mismatch tussen beleggingskennis en complexiteit de afgelopen jaren ondervangen door te stoppen met investeringen in complexe beleggingscategorieën, zoals Private Equity, Infrastructuur en Hedge Funds. Terwijl in die categorieën juist hogere rendementen te behalen zijn.

Beste deal

Het is al met al terecht dat DNB de regels heeft aangescherpt. Betere bestuurders zorgen niet  per definitie voor een beter rendement, maar zorgen wel voor meer controle. Pensioenfondsbestuurders hebben een zware verantwoordelijkheid, vergelijkbaar met bestuurders van grote ondernemingen. Beiden hebben voldoende theoretische en praktische kennis nodig om deze verantwoordelijkheid goed te kunnen dragen.

We moeten meer toe naar een situatie waarin pensioenfondsbestuurders weten voor welke televisie ze komen, weten wat die televisie waard is en in staat zijn om een ander model te kiezen wanneer niet aan de eisen wordt voldaan. Alleen dan zijn zij in staat om de beste deal te maken.


 

Binnen Investment Consulting is René Goris als vaste adviseur betrokken bij de ondersteuning aan diverse beleggingscommissies en besturen van vooral pensioenfondsen en charitatieve instellingen binnen Nederland.

Categories: Pensioenen, Pensioenfondsen, Retirement | Tags: , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *