Recall: Een vak vol grijze gebieden

Terugroepacties gaan gepaard met hoge kosten. De schade loopt niet zelden in de tientallen miljoenen. Maar wanneer wordt besloten om een product terug te halen? Wie neemt dat besluit? En vooral: wie gaat dat dan betalen? Daarover spraken we op 30 maart met een aantal hoofdrolspelers uit de voedingsmiddelenbranche tijdens de Recall Round Table op het Amstelveense kantoor van Willis Towers Watson.

 Een medewerker van een frisdrankproducent ruikt een ongewone lucht bij de machine die PET-flessen produceert. De frisdrankproducent neemt het zekere voor het onzekere en stopt het vulproces. Uit onderzoek blijkt vervolgens dat er tijdens een onderhoudsbeurt, vier dagen gelden, een kleine hoeveelheid verkeerde olie in de machine is gelekt. Flessen die sindsdien zijn gevuld, worden opzij gezet. Een kleine kanttekening: de olie zit in ieder geval niet in de plastic laag die direct in aanraking komt met de frisdrank. En nog iets anders: de machine die PET-flessen maakt staat weliswaar in de fabriek (om vervoerskosten te besparen), maar is feitelijk van een ander bedrijf dan het bedrijf dat de geproduceerde flessen afvult met frisdrank. Tot zover de casus die werd besproken tijdens de round table.

Zijn de vier miljoen flessen met inhoud als ‘ongeschikt voor consumptie’ verklaard, of niet? En zo ja, wie heeft dat betaald? Dat zijn de vragen die schade-expert Tef Tevonderen van Cunningham Lindsey stelt aan de aanwezigen.

Terugroepen is complex

Het blijft stil. De aanwezigen kijken elkaar vragend aan. Ja, dit is zeker een gevalletje recall, zegt een aantal deelnemers. De voedselveiligheid kan immers niet worden gegarandeerd. De flessenleverancier moet betalen. Geen sprake van, vinden anderen. Het risico voor de gezondheid is dusdanig klein dat het overdreven is om vier miljoen flessen te vernietigen. Bovendien komt het vervuilde plastic niet direct in aanraking met het product.

Na een half uur wikken en wegen geeft Tevonderen het verlossende antwoord. De vier miljoen frisdrankflessen zijn wél als ‘ongeschikt voor consumptie’ verklaard en dus vernietigd. De voornaamste reden: de lange periode van onderzoek zorgde dat de THT, de ten minste houdbaar tot-datum, niet meer in lijn lag met andere leveringen, waardoor winkels in de knoop kwamen met hun voorraadbeheer op basis van het FIFO-systeem (first in first out).

De zaal hoort de ontknoping vol ongeloof aan. “Dat is toch zonde,” probeert een van de deelnemers nog. “Voor hetzelfde geld is er helemaal niets mis met de frisdrank.” Het voorbeeld laat zien hoe complex een recall kan zijn. “Dit vak zit vol grijze gebieden, dat maakt het leuk,” zegt Tevonderen opgetogen. Als je onafhankelijk schade-expert bent klopt die redenatie misschien, maar de aanwezigen in de zaal, voornamelijk vertegenwoordigers van voedselproducenten, zijn het niet met hem eens. “Ik vind het maar ingewikkeld,” vat één van hen het sentiment in de ruimte samen.

Verzekeren

Zo ook in het geval van een terugroepactie van Mars, het voorbeeld dat advocaat Marijn van Tuijl aanhaalt tijdens de middag. Neem alleen al de schade die het bedrijf oploopt door alle negatieve publiciteit. Daar komen de misgelopen omzet en afgeschreven producten nog bij. Je snapt, bedrijven doen er alles aan om terugroepacties te voorkomen. Al is het maar om de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), het overheidsorgaan dat erop toeziet dat eten veilig is, tevreden te houden.

Producenten van voedingsmiddelen kunnen zich verzekeren tegen de mogelijke kosten van terugroepacties. Een verzekering dient als een soort balansbeschermer. Maar welke verzekering heb je nodig? Tevonderen: “Kan de frisdrankproducent een beroep doen op zijn aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB)?” In de zaal worden hersens gekraakt. Na een halve minuut stilte geeft Tevonderen zelf het antwoord: “Nee, want een aansprakelijkheidsverzekering gaat over schade die door jouw schuld is aangericht bij anderen. Daar is in dit geval geen sprake van omdat de flessen nooit de fabriek hebben verlaten.”

Omdat het lastig blijft om de verschillende verzekeringen en clausules uit elkaar te halen, heb ik de belangrijkste verschillen hieronder op een rijtje gezet.

Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB):

Bij een terugroepactie treedt de AVB in werking als er sprake is van schade die door toedoen van een bedrijf is aangericht aan anderen. De AVB is een zogeheten third party verzekering en geldt in principe alleen voor zaak- en letselschade. Een voorbeeld waarbij de AVB in werking treedt: consument X wordt opgenomen in het ziekenhuis, omdat een stukje plastic in een maaltijdsalade heeft gezorgd voor schade aan zijn slokdarm. Zuivere vermogensschade kan optioneel worden meeverzekerd. Dit is schade zonder dat daar zaak- of letselschade aan vooraf is gegaan.

Recall verzekering

Voor andere schade die komt kijken bij een terugroepactie kan een recall verzekering worden afgesloten. Denk hierbij aan schade die de frisdrankproducent uit het voorbeeld loopt omdat het vier miljoen flessen frisdrank niet kan verkopen, tijdelijk moet opslaan én vervolgens moet vernietigen. Ook reputatieschade en de kosten voor het terughalen van een product zijn verzekerd onder de recall verzekering.

Tijdens de round table zijn de voorbeelden, casussen, verzekeringen, mitsen en maren over tafel gevlogen. De moraal van het verhaal: de besluitvorming rond terugroepacties blijft ingewikkeld maatwerk en is onderhevig aan zeer uiteenlopende factoren. Enerzijds omdat de plicht tot het terugroepen niet altijd helder is. Anderzijds omdat de keten, met alle verschillende bedrijven, halffabricaten, leveranciers en het toegenomen claimsbewustzijn in combinatie met zichtbaarheid op sociale media, het er niet makkelijker op maken. Ik had het graag anders gezegd, maar een alles-in-één-oplossing is helaas niet voorhanden.

Heb je vragen over het verzekeren van terugroepacties of over bepaalde clausules en voorwaarden van de hierboven genoemde verzekeringen? Neem gerust contact met mij op.

Door Kaj van Tetering, account-executive Food & Drinks bij Willis Towers Watson in Amsterdam.

Kaj van Tetering (26) werkt voornamelijk voor bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie. Vanuit deze expertise weet hij, in samenwerking met een toegewijd team, de uiteenlopende risico’s van deze bedrijven goed in te schatten en met adequate (verzekerings)oplossingen te komen. U kunt contact opnemen via kaj.vantetering@willistowerswatson.com of telefonisch via +31 (0)6 821 102 52.


 

Kaj van Tetering (26) werkt als Account Executive bij verzekeringsmakelaar Willis Towers Watson. Hij werkt voornamelijk voor bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie. Vanuit deze expertise weet hij, in samenwerking met een toegewijd team, de uiteenlopende risico’s van deze bedrijven goed in te schatten en met adequate (verzekerings)oplossingen te komen.

Categories: Nederlands, Recall, schadeverzekeringen, terugroepacties, voedingsmiddelenindustrie | Tags: ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *