Verandervermogen van besturen: survival of the fittest

bergbeklimmer op de top van een besneeuwde berg

“Het is niet de sterkste van een soort die overleeft en ook niet de intelligentste. Het is degene die zich het best aan veranderingen kan aanpassen.” Dit citaat van Charles Darwin zou, met een beetje fantasie, zo maar op de pensioensector kunnen slaan. Onze samenleving verandert in rap tempo, op allerlei gebied. Dat vergt aanpassing, en dus wendbaarheid. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want de kracht van de sector zit juist in een stabiel stelsel dat niet op elke beweging reageert, en een daaraan gekoppeld standvastig langetermijnbeleid. Dat lijkt te schuren met veranderen, maar juist om in de positie te blijven om zijn verantwoordelijke taak te blijven uitvoeren, is het voor het bestuur van een pensioenfonds belangrijk om juist wél mee te bewegen met relevante ontwikkelingen. Met behoud van het goede. Het subtiele maar essentiële verschil tussen behoudzucht en verandervermogen.

Het vermogen om te veranderen begint met de bereidheid om te veranderen. Zonder dat er een directe noodzaak is tot veranderen, is het van belang dat het fonds in de basis wel bereid en in staat moet zijn om zich aan te passen. Als zich dan een noodzaak voordoet, ben je er klaar voor en ‘vermors’ je geen kostbare tijd. Wat heeft een pensioenfonds eigenlijk nodig om goed voorbereid te zijn op veranderingen? Willis Towers Watson adviseert en begeleidt veel organisaties – wereldwijd – bij het ontwikkelen van verandervermogen. Die ervaring is niet alleen handig maar ook relevant bij toepassing in de pensioensector. Zo weten we dat organisaties doorgaans niet zitten te wachten op verandering. Die verstoort wat als vertrouwd wordt ervaren. Zoals eerder aangegeven, het is daarbij essentieel dat tevredenheid over de huidige systemen en werkwijze niet wordt verward met behoudzucht. Zo constateren we regelmatig dat bijvoorbeeld een reductie van de complexiteit van een regeling of de ontvlechting van een vastgeroeste administratie heel veel meer lucht kan bieden. Ten aanzien van de rol van een bestuur zien we ook een ontwikkeling: van evenwichtige belangenbehartiger ontwikkelen besturen zich geleidelijk aan tot organisator van de juiste tegenkrachten.

Verandervermogen hoort, in combinatie met integraal risicomanagement, op de agenda van het bestuur te staan. Niet om meteen alles anders te gaan doen, maar om er klaar voor te zijn, mocht de noodzaak zich aandienen. En het interessante is, als je er klaar voor bent, zie je de noodzaak ook eerder. En dat voorkomt onnodige tijdsdruk, reputatieschade en vertrouwensverlies. Een goed begeleidde zelfevaluatie is voor een bestuur een geschikte aanleiding om het verandervermogen, en de stappen die daarvoor nodig zijn, te inventariseren. Door kritisch terug te blikken en creatief vooruit te kijken.


 

Alfred KoolAlfred Kool is senior consultant bij Willis Towers Watson en heeft als aandachtsgebied governance, communicatie en strategie. Hij is onder meer verantwoordelijk voor de Bestuurderspool en de Academy van Willis Towers Watson.

Categories: Nederlands, Pensioenen, Pensioenfondsen | Tags: , , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *